ناامیدی در شعر پنج شاعر

نزدیک‌ترین ابیاتِ هر شاعر به این موضوع، برگزیده با جست‌وجوی معنایی؛ هر بیت به شعر کاملش پیوند دارد.

حافظ دربارهٔ ناامیدی

غزل شماره ۱۹۱
دلبر که جان فرسود از او کام دلم نگشود از اونومید نتوان بود از او باشد که دلداری کند
غزل شماره ۴۹۲
دل خسته من گرش همتی هستنخواهد ز سنگین دلان مومیایی
ساقی نامه
به من ده که بس بی دل افتاده اموز این هر دو بی حاصل افتاده ام
قطعه شماره ۱۴
دل منه بر دنیی و اسباب اوزانکه از وی کس وفاداری ندید
غزل شماره ۱۷۳
از من اکنون طمع صبر و دل و هوش مدارکان تحمل که تو دیدی همه بر باد آمد
غزل شماره ۱۱۴
به ناامیدی از این در مرو بزن فالیبود که قرعه دولت به نام ما افتد
غزل شماره ۳۲۲
امید در شب زلفت به روز عمر نبستمطمع به دور دهانت ز کام دل ببریدم
غزل شماره ۴۸۳
نمی بینم نشاط عیش در کسنه درمان دلی نه درد دینی

خیام دربارهٔ ناامیدی

رباعی ۱۹
افسوس که بیفایده فرسوده شدیم،وز داس سپهر سرنگون سوده شدیم؛
رباعی ۸۲
* در پای اجل چو من سرافکنده شوم،وز بیخ امید عمر بر کنده شوم،
رباعی شماره ۲۸
چون نیست حقیقت و یقین اندر دستنتوان به امید شک همه عمر نشست
رباعی ۹۱
امید و هراس ما به چیزی است کزان،جز نام و نشان نه پدید است ای دل!
رباعی ۱۱۵
کان ها که بجایند نپایند کسی،و آن ها که شدند کس نمی آید باز!
رباعی شماره ۱۳۹
چون حاصل آدمی در این شورستانجز خوردن غصه نیست تا کندن جان
رباعی ۲۱
اکنون که ز خوشدلی به جز نام نماند،یک همدم پخته جز می خام نماند؛
رباعی ۲۳
چون حاصل آدمی درین جای دودر،جز درد دل و دادن جان نیست دگر؛

سعدی دربارهٔ ناامیدی

حکایت
به آخر سر ناامیدی بتافتیکی دیگرش ناطلب کرده یافت
غزل ۵۱۱
امید تو بیرون برد از دل همه امیدیسودای تو خالی کرد از سر همه سودایی
حکایت
زن از ناامیدی سر انداخت پیشهمی گفت با خود دل از فاقه ریش
غزل ۴۴
راه نومیدی گرفتم رحمتم دل می دهدکای گنه کاران هنوز امید عفوست از کریم
حکایت قزل ارسلان با دانشمند
چو نومید ماند از همه چیز و کسامیدش به فضل خدا ماند و بس
ترجیع بند
نومید نیم که چشم لطفیبر من فکند، و گر نینداخت
حکایت
به نومیدی آنگه بگردیدمیاز این ره، که راهی دگر دیدمی
حکایت عیسی (ع) و عابد و ناپارسا
بسر برده ایام، بی حاصلینیاسوده تا بوده از وی دلی

فردوسی دربارهٔ ناامیدی

بخش ۷
چو نومید گردد ز یزدان کسیازو نیک بختی نیاید بسی
بخش ۲۷
که نومید بد لشکر نامجویکه دانست کش باز بینند روی
بخش ۲۱
به نومیدی از جنگ گشتند بازنیامد بر از رنج راه دراز
بخش ۳ - داستان بوزرجمهر
دگر کو ز نادیدنیها امیدچنان بگسلد دل چو از باد بید
داستان بیژن و منیژه
ز پیوند و خویشان شده ناامیدگرازنده بر سان یک شاخ بید
بخش ۱۱ - در داستان ابومنصور
گرفتار زو دل شده ناامیدنوان لرز لرزان به کردار بید
بخش ۱۱
چوپیدا شود چاک روز سپیدکنم دل زکار جهان ناامید
بخش ۹
ز فرزند و خویشان شده ناامیدسیه شد جهان و دو دیده سپید

مولوی دربارهٔ ناامیدی

بیست و هفتم
نومید همی شود بهر غمنومید شونده را رجا ده
غزل شماره ۸۲۱
وان یکی را قهر نومیدی دهدیاس کلی را رعایت می کند
رباعی شماره ۱۹۷۳
نومید نیم گرچه ز من ببریدییا بر سر من یار دگر بگزیدی
بخش ۱۰۰ - شنیدن دقوقی در میان نماز افغان آن کشتی کی غرق خواست شدن
از همه اومید ببریده تمامدوستان و خال و عم بابا و مام
بخش ۲۱۵ - فسخ عزایم و نقضها جهت با خبر کردن آدمی را از آنک مالک و قاهر اوست و گاه گاه عزم او را فسخ ناکردن و نافذ داشتن تا طمع او را بر عزم کردن دارد تا باز عزمش را بشکند تا تنبیه بر تنبیه بود
ور بکلی بی مرادت داشتیدل شدی نومید امل کی کاشتی
غزل شماره ۱۵۳
ناامیدانی که از ایام ها بفسرده اندگرمی جانش برانگیزد ز جانشان طمع ها
بخش ۱۱ - حلوا خریدن شیخ احمد خضرویه جهت غریمان بالهام حق تعالی
وام داران گشته نومید و ترشدرد دلها یار شد با درد شش
بخش ۱۳۳ - متوفی شدن بزرگین از شه زادگان و آمدن برادر میانین به جنازه برادر کی آن کوچکین صاحب فراش بود از رنجوری و نواختن پادشاه میانین را تا او هم لنگ احسان شد ماند پیش پادشاه صد هزار از غنایم غیبی و غنی بدو رسید از دولت و نظر آن شاه مع تقریر بعضه
نیستم اومیدوار از هیچ سووان کرم می گویدم لا تیاسوا