ریا در شعر پنج شاعر

نزدیک‌ترین ابیاتِ هر شاعر به این موضوع، برگزیده با جست‌وجوی معنایی؛ هر بیت به شعر کاملش پیوند دارد.

حافظ دربارهٔ ریا

غزل شماره ۱۹۹
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می کنندچون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
غزل شماره ۷۱
زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیستدر حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست
قصیده شماره ۲ - قصیده در مدح قوام الدین محمد صاحب عیار وزیر شاه شجاع
به هیچ زاهد ظاهرپرست نگذشتمکه زیر خرقه نه زنار داشت پنهانی
غزل شماره ۱۵۰
زاهد خام که انکار می و جام کندپخته گردد چو نظر بر می خام اندازد
غزل شماره ۸۴
زاهد غرور داشت سلامت نبرد راهرند از ره نیاز به دارالسلام رفت
غزل شماره ۲۰
باده نوشی که در او روی و ریایی نبودبهتر از زهدفروشی که در او روی و ریاست
غزل شماره ۳۴۷
دور شو از برم ای واعظ و بیهوده مگویمن نه آنم که دگر گوش به تزویر کنم
غزل شماره ۴۱۷
از دست زاهد کردیم توبهو از فعل عابد استغفرالله

خیام دربارهٔ ریا

رباعی شماره ۱۴۷
می خوردن و گرد نیکوان گردیدنبه زانکه بزرق زاهدی ورزیدن
رباعی شماره ۵۲
هر ناله که رندی به سحرگاه زنداز طاعت زاهدان سالوس به است
رباعی ۸۷
* گویند که دوزخی بود عاشق و مست،قولی است خلاف، دل در آن نتوان بست،
رباعی شماره ۷۶
از حور و قصور و ز بهشت و دوزخفارغ بنشین که آن هر آوازه دهند
رباعی شماره ۱۴۱
نه حق نه حقیقت نه شریعت نه یقیناندر دو جهان کرا بود زهره این
رباعی ۸۶
شیخی به زنی فاحشه گفتا: مستی.هر لحظه به دام دگری پابستی؛
رباعی ۱۰۴
نی حق، نه حقیقت، نه شریعت نه یقین،اندر دو جهان کرا بود زهره این؟
رباعی شماره ۱۴۳
قومی متفکرند اندر ره دینقومی به گمان فتاده در راه یقین

سعدی دربارهٔ ریا

غزل ۱۰
زهد پیدا کفر پنهان بود چندین روزگارپرده از سر برگرفتیم آن همه تزویر را
حکایت معروف کرخی و مسافر رنجور
پلید اعتقادان پاکیزه پوشفریبنده پارسایی فروش
حکایت عیسی (ع) و عابد و ناپارسا
وز آن نیمه عابد سری پر غرورترش کرده با فاسق ابرو ز دور
غزل ۵۶
زهدت به چه کار آید، گر رانده درگاهی؟کفرت چه زیان دارد، گر نیک سرانجامی
حکایت شماره ۴۴
هر که بدین صفتها که گفتم موصوفست به حقیقت درویشست و گر در قباستاما هرزه گردی بی نماز هوا پرست هوس باز که روزها به شب آرد در بند شهوت و شبها روز کند در خواب غفلت و بخورد هر چه در میان آید و بگوید هر چه بر زبان آید رندست و گر در عباست
قصیده شماره ۲۳ - قصیده
بسا امام ریایی و پیشوای بزرگکه روز حشر و جزا شرمسار خواهد بود
گفتار اندر سلامت گوشه نشینی و صبر بر ایذاء خلق
مذمت کنندش که زرق است و ریوز مردم چنان می گریزد که دیو
غزل ۳۴
گناه کردن پنهان به از عبادت فاشاگر خدای پرستی هواپرست مباش

فردوسی دربارهٔ ریا

بخش ۳ - داستان بوزرجمهر
چو درویش مردم که نازد به چیزکه آن چیز گفتن نیرزد به نیز
بخش ۲ - داستان مزدک با قباد
ور ای دون که او کژ گوید همیره پاک یزدان نجوید همی
اندر ستایش سلطان محمود
بدو گفت کای مرد پرهیزگارنهانی چه داری بکن آشکار
بخش ۱
ز گفتار نیکو و کردار زشتستایش نیابی نه خرم بهشت
بخش ۱۱
که این را منش بود و آن را نبودیکی را نکوهش دگر را ستود
بخش ۷ - داستان طلخند و گو
نکوهیده باشیم ازین هر دو رویهم از نامداران پرخاشجوی
بخش ۶۰
ز ری مردک شوم رابازخوانورا مرد بد کیش و بد ساز دان
بخش ۱۴
یکی را همه زفتی و ابلهیستیکی با خردمندی و فرهیست

مولوی دربارهٔ ریا

رباعی شماره ۱۸۶۱
از صورت زهد خود چه مقصود ترادر سیرت اگر یزید و قارون آئی
بخش ۱۵ - قبول کردن نصاری مکر وزیر را
او به ظاهر واعظ احکام بودلیک در باطن صفیر و دام بود
بخش ۱۰۰ - شنیدن دقوقی در میان نماز افغان آن کشتی کی غرق خواست شدن
زاهد و فاسق شد آن دم متقیهمچو در هنگام جان کندن شقی
رباعی شماره ۴۵۱
هم عابد و هم زاهد و هم خونریز استخونریزی او خلاصه پرهیز است
غزل شماره ۱۰۹۳
تا که از زهد و تقزز سخن آغاز کندسر و گردن بتراشد چو کدو یا چو خیار
بخش ۱۴۸ - حکایت مات کردن دلقک سید شاه ترمد را
زهد و پیری ضعف بر ضعف آمدهواندر آن زهدش گشادی ناشده
رباعی شماره ۴۶۵
کافر دل و خونخواره این ره بده اندوز مکر چنین عابد و زاهد شده اند
بخش ۱۱۳ - ذکر آن پادشاه که آن دانشمند را به اکراه در مجلس آورد و بنشاند ساقی شراب بر دانشمند عرضه کرد ساغر پیش او داشت رو بگردانید و ترشی و تندی آغاز کرد شاه ساقی را گفت کی هین در طبعش آر ساقی چندی بر سرش کوفت و شرابش در خورد داد الی آخره
حاصل این جا این فقیه از بی خودینه عفیفی ماندش و نه زاهدی